خبرطلایی؛ در گزارشی نوشته است: با توجه به عمق بازارهای مالی ابزارهای متفاوت تامین مالی وجود دارد که هرکدام کارکردهای خاصی دارد. البته در سنوات اخیر ابزارهای مالی متنوعی شکل گرفته که هر کدام نیاز بخشی از استفاده‌کنندگان را تامین می‌کند. گواهی‌های سپرده، اوراق اختیار خرید و فروش، اوراق‌های تبعی، صندوق‌های پروژه، انواع اوراق بدهی مانند اوراق استصناع، صکوک اجاره و صکوک منفعت، همه از جنس ابزارهای تامین مالی هستند که با هدف رفع نیاز بخشی از استفاده‌کنندگان ایجاد شده است.

از آنجا که تنوع بسیاری درخصوص ابزارهای تامین مالی وجود داشته، اما پرسش اینجاست که بازار سرمایه پتانسیل استفاده از این تعداد ابزارهای مالی در خود را دارد؟ همچنین این حجم از ابزارهای مالی به چه منظور طراحی و چقدر در بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد؟ موارد مذکور درحالی مطرح است که فقط تعداد محدودی از ابزارهای مذکور مورد استفاده قرار می‌گیرد و همچنان نهاد ناظر در حال طراحی ابزارهای جدید تامین مالی است. البته در این روند اگر نظر شرکت‌های تامین سرمایه به عنوان مجموعه‌هایی که باید این ابزار را کاربردی کنند به صورت منطقی اخذ شود، می‌تواند علاوه بر افزایش کارایی ابزارها، رونق تامین مالی را هم محقق سازد.  

در همین راستا، ابوالفضل شهرآبادی، معاون تامین مالی تامین سرمایه لوتوس پارسیان با اشاره به اینکه در ایران از نظر تنوع و تعداد اوراق تامین مالی با محدودیت روبه‌رو هستیم، گفت: در حال حاضر، اوراق صکوک جایگزین اوراق قرضه شده‌، اوراق صکوک هم از نظر تعداد گونه‌های محدود به عقود اسلامی‌ است بنابر‌این در ایران اوراق زیادی برای تامین مالی نداریم.

این مسئله در حالی مطرح است که در دنیا بیش از ۱۰۰ نوع اوراق در پنج گروه مختلف برای هر سلیقه‌ای وجود دارد که از منابع پولی سرمایه‌گذاران بتوانند استفاده کنند، اما در ایران تنها کمتر از ۱۰ نوع اوراق داریم و از همین‌ تعداد هم تنها از سه یا چهار نوع اوراق استفاده می‌‌شود.

شهرآبادی با تاکید بر اینکه علاوه بر مشکل تنوع اوراق، مشکل کارایی اوراق موجود نیز وجود دارد، افزود: به جز اوراق مشارکت که اولین صکوک از نظر قدمت است و اوراق اجاره و مرابحه که از نظر حجم بیشترین استفاده از آنها می‌‌شود بقیه انواع اوراق هریک با محدودیت‌هایی در عمل مواجه‌اند که ترجیح می‌‌دهیم از آنها استفاده نکنیم.

این مدیر فعال بازار سرمایه بیان داشت: به عنوان نمونه در حال حاضر از اوراق صکوک منفعت فقط دولت استفاده می‌‌کند و تا کنون هیچ یک از شرکت‌های خصوصی نتوانسته‌اند از آن بهره ببرند. از صکوک استصناع هم تنها یک بار استفاده شده و صکوک وکالت به تازگی معرفی شده است و ایراداتی دارد که به سرنوشت اوراق استصناع دچار خواهد شد. همچنین اوراق خرید دین نیز دستورالعمل و تمام موارد اجرایی آن طی شده ولی به دلیل مشکل عملیاتی تا کنون مورد استفاده قرار نگرفته است.

معاون تامین مالی تامین سرمایه لوتوس پارسیان با تاکید بر این نکته که از برخی نهادهای مالی مانند صندوق‌ها به‌عنوان ابزار تامین مالی می‌‌توان بهره گرفت، تصریح کرد: صندوق زمین‌ و ساختمان و صندوق پروژه نمونه‌ای مطلوب از صندوق‌ها در بازار هستند که از نظر ماهیت ابزار بسیار خوبی است ولی به دلیل گره‌های عملیاتی بسیار محدود مورد استفاده قرار گرفته‌اند؛ بنابراین با توجه به موارد ذکر شده در واقع بازار با مازاد ابزار روبه‌رو نیست بلکه بازار به خیلی بیشتر از این مقدار موجود نیاز دارد.

این کارشناس ارشد بازار سهام اظهار داشت: برای رفع مشکلات می‌‌توان ابتدا طراحی ابزارهای مالی جدید کارآمد و جامع به خصوص ابزار مشتقه و اوراق بدهی جدید را مدنظر قرارداد و در گام بعد به اصلاح ابزارهای موجود پرداخت.  

هفته‌نامه اطلاعات بورس