خبرطلایی: ین نشست روز دوشنبه ۱۸ آبان‌ماه ۱۴۰۵ به همت معاونت میراث فرهنگی با همکاری مرکز میراث ناملموس تهران و مرکز ثبت، حفظ و احیای میراث فرهنگی و طبیعی و با حضور جمعی از مسئولان حوزه میراث ناملموس، میراث جهانی یونسکو و اساتید دانشگاه برگزار شد و در پایان جوایز پاسداری از میراث ناملموس آب به سه استان سمنان (پروژه هزار سال نظام آب و آبیاری)، هرمزگان (ابتکار خیرآب جزیره قشم) و فارس (پروژه کَرمُستَج لارستان-مجموعه برکه‌های باران) اهدا شد.

در ابتدای نشست، خانم دکتر آتوسا مومنی، رییس مرکز میراث ناملموس تهران، با اشاره به اینکه ۱۷ اکتبر روز جهانی میراث ناملموس نام گرفته و امسال سومین سالگرد این نام‌گذاری است، از مهلت یک‌ماهه یونسکو برای برگزاری نشست خبر داد و با تمجید از تجارب موفق سه استان سمنان، هرمزگان و فارس، شناخت دانش آب و انتقال آن را برای همکاری بیشتر کشورهای ۲۴گانه عضو ضروری دانست.

در ادامه، دکتر عبدالعلی‌زاده، مشاور و نماینده رییس‌جمهور در هماهنگی اجرای سیاست‌های کلی دریامحور، میراث ناملموس را «حافظه زنده ملت‌ها» خواند که در موزه‌ها محبوس نمی‌شود و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌گردد. وی رود و دریا را پیونددهنده تمدن‌ها و گذرگاه فرهنگ‌ها دانست و توسعه دریامحور را نه فقط دانش و صنعت کشتی و بندر، بلکه بازگرداننده دریا به فرهنگ، هویت ملی و پاسدار حقوق مردم ساحل‌نشین توصیف کرد.
سپس دکتر امینی، معاون وزیر نیرو و مدیرعامل آبفای کشور، با اشاره به آسیب ۴۲۰ نقطه از انشعابات و قطعی ۴۹ انشعاب در دو جنگ اخیر و اقدام فوری کارکنان این نهاد، آب را شرط زندگی و سرچشمه آبادانی خواند و قنات‌های ایران را نمایانگر دانش مقنیان و قواعد توزیع آب از پیشینیان دانست. وی سه تجربه استان‌های فارس، هرمزگان و سمنان را نماینده مدیریت مناسب مردم ایران در حوزه آب برشمرد و بر لزوم پاسداشت افرادی چون حاج اکبر ابراهیمی، پدر آبرسانی ایران، با تجربه آبرسانی به بیش از ۱۳۰۰۰ روستا، تأکید کرد.

دکتر دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی و رییس شورای حکام مرکز میراث ناملموس تهران، با تجلیل از جایگاه چهارم ایران در جهان در میراث فرهنگی ناملموس، اظهار داشت ایران با وجود برخورداری از بیش از یک میلیون اثر تاریخی، از سال ۱۳۱۰ تاکنون تنها ۴۳۰۰۰ اثر ثبتی داشته است. وی با اشاره به اینکه برای ۶۰ سال آینده پرونده در نوبت ثبت جهانی داریم، از ثبت ۲۷ اثر ناملموس تاکنون و افزوده شدن سه اثر دیگر تا آذرماه و رسیدن به ۳۰ اثر خبر داد. دارابی جشن‌های سنتی ایران چون مهرگان، سده، نوروز و شب چله را نمایانگر «ایران قدرتمند، جذاب و دوست‌داشتنی» و بهترین راه مبارزه با ایران‌هراسی دشمن خواند و جوانان را به گرامیداشت این آیین‌ها به جای تبعیت از جشن‌های خارجی مانند هالووین فراخواند.

استاد حجت حاجی‌زاده، عودپژوه و عودنواز، سازها و موسیقی جنوبی را نظامی اجتماعی از فرهنگ‌های ایرانی، عربی، آفریقایی و هندی خواند و ساز عود را فراتر از ابزار موسیقایی، بلکه حافظه‌ای تاریخی در هرمزگان دانست. وی سبک‌های موسیقی خلیج‌فارس نظیر فُجیری، نغمه‌ها، موسیقی صوت و طرب را از دلایل تاب‌آوری دریانوردان ایرانی برشمرد و موسیقی جنوب را «سند زنده صلح در اقیانوس هند و خلیج‌فارس» خواند.

دکتر حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، آیین‌های فصلی شکرگزاری باران و باران‌خواهی را در کنار دانش فنی و مهارت تخصصی قنات‌سازی از جهت فنون و شیوه‌های مدیریت آب ارزشمند شمرد و با تمجید از به‌کارگیری واژه پاسداشت «safeguarding» به جای حفاظت «conservation»، پاسداشت را مجموعه اقدامات شامل شناسایی، مستندسازی، پژوهش، حمایت، ترویج، ارتقا و انتقال به نسل‌های آتی توصیف کرد. وی در پایان به پرونده آیین تیرگان که ایران و ارمنستان بزودی با هم به ثبت جهانی می‌رسانند، اشاره داشت.

خانم آنا پائولینی، رییس دفتر یونسکو در ایران، میراث ناملموس را نه یادگاری از گذشته بلکه «میراثی زنده برای آینده» توصیف کرد که هویت و حس تعلق را در خود دارد. وی قنات‌ها، شیوه‌های سنتی جمع‌آوری آب باران و خلاقیت جوامع محلی را ارزشمند شمرد و بر اتخاذ رویکردهای پایدار و عادلانه، به رسمیت شناختن حاملان دانش و ایجاد زمینه بهره‌مندی جوانان از دانش استادکاران تأکید کرد و برای پرونده‌های ایران در نشست دسامبر چین آرزوی موفقیت نمود.

در بخش پایانی، آقای دکتر گلابچی، رییس دانشگاه هنر و معماری پارس و چهره ماندگار معماری ایران، با بررسی نمونه‌هایی از موفق‌ترین میراث معماری مرتبط با آب از جمله سازه آبی شوشتر، قنات‌ها، پل‌ها و باغ‌های ایرانی، به تشریح رابطه معماری و آب در میراث فرهنگی ایران پرداخت و دانش مردمان ایران را در ساخت، فناوری و انتقال آب ارزشمند برشمرد.