خبرطلایی :شعار سال ۱۴۰۵، همان‌طور که در پیام نوروزی رهبر انقلاب حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای عزیز اعلام شد، «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» است. اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که در برابر فشار و نوسان بیرونی تاب بیاورد و یعنی اقتصادیکه بر پایه تدبیر و نکته سنجی مدیریت شود. این مهم باید در بخشها و سطوح مختلف سازمان ها و نهادها و جوامع کوچک و بزرگ نهادینه شود. لذا هر خانواده‌ای که هزینه‌هایش را حساب‌شده مدیریت می‌کند، در واقع بخشی از این اقتصاد را می‌سازد. وحدت هم همین‌جا معنا پیدا می‌کند: وقتی مردم به‌جای رقابت در مصرف و هراس‌خرید، هم‌دل و منظم رفتار کنند، اثر جمعی آن بزرگ‌تر از هر اقدام تک‌تک است.
۱. صرفه‌جویی در اقتصاد خانوار
بودجه‌بندی ساده. درآمد ماهانه را میان هزینه‌های ضروری، پس‌انداز و هزینه‌های اختیاری تقسیم کنید. بدون ثبت هزینه‌ها، پول بی‌صدا هدر می‌رود.
خرید برنامه‌ریزی‌شده. با فهرست خرید بروید و از خرید هیجانی و تخفیف‌های وسوسه‌انگیز پرهیز کنید. خرید عمده از منابع معتبر برای اقلام پرمصرف معمولاً مقرون‌به‌صرفه‌تر است، اما به‌شرط آنکه به احتکار و ذخیره‌سازی بی‌رویه نینجامد.
جلوگیری از دورریز غذا. بخش بزرگی از هدررفت خانوار، غذا و نان است. مقدار مصرف را اندازه‌گیری کنید، باقیمانده را بازمصرف کنید و نان را درست نگهداری کنید.
مصرف انرژی و آب. لامپ کم‌مصرف، لوازم خانگی با برچسب انرژی مناسب، تنظیم دمای بخاری و کولر،نصب شیرهای کم‌مصرف، هم قبض را کم می‌کند و هم از بار شبکه می‌کاهد.
تعمیر به‌جای تعویض. هر وسیله‌ای را که می‌توان تعمیر کرد، نگه دارید. فرهنگ مصرف‌گرایی و نوگرایی مداوم، هزینه سنگینی به خانوار تحمیل می‌کند.
پرهیز از تشریفات پرهزینه. در مراسم عروسی، جشن و مهمانی، سادگی هم صرفه‌جویی است و هم الگوی خوبی برای دیگران.
۲. صرفه‌جویی در حمل‌ونقل
استفاده از حمل‌ونقل عمومی. مترو و اتوبوس هم ارزان‌تر است و هم ترافیک و آلودگی را کم می‌کند.
هم‌سفری. همکاران یا همسایگانی که مسیر مشترک دارند، می‌توانند با یک خودرو رفت‌وآمد کنند. این کار سوخت و هزینه پارکینگ را نصف می‌کند.

نگهداری درست خودرو. باد مناسب لاستیک، سرویس به‌موقع و رانندگی آرام و بدون شتاب‌های ناگهانی، مصرف سوخت را محسوس کاهش می‌دهد.
پیاده‌روی و دوچرخه. برای مسیرهای کوتاه، این دو گزینه هم رایگان‌اند و هم برای سلامت مفیدند.
دورکاری و جلسات برخط. اگر شغل اجازه دهد، حذف سفرهای غیرضروری، زمان و هزینه را حفظ می‌کند.
۳. صرفه‌جویی در هزینه‌های روزانه
ترجیح کالای باکیفیت داخلی. خرید تولید داخلی با کیفیت قابل‌قبول، چرخ تولید و اشتغال را می‌چرخاند. این انتخاب باید آگاهانه باشد: کالایی را بخرید که ارزش دارد، نه صرفاً چون داخلی است.
پرهیز از کالای قاچاق. این کالاها به تولیدکننده ضربه می‌زنند و گاه سلامت را به خطر می‌اندازند.
مدیریت هزینه‌های جانبی. غذای بیرون‌بر، اشتراک‌های فراموش‌شده و خریدهای آنلاین کوچک، در مجموع مبلغ قابل‌توجهی می‌شوند. هر ماه مرورشان کنید.
پس‌انداز و سرمایه‌گذاری مولد. بخشی از درآمد را به‌صورت منظم کنار بگذارید و در مسیرهای شفاف و قانونی مثل بورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا کسب‌وکار کوچک به کار بگیرید.
دوری از شایعه و هراس‌خرید. صف‌های خرید ناشی از خبر ناموثق، قیمت‌ها را واقعاً بالا می‌برد. اینجاست که وحدت و آرامش جمعی، عملاً اقتصاد را حفظ می‌کند.
وحدت و انسجام در عمل

برخی تحلیلگران وحدت ملی را شرط لازم اقتصاد مقاومتی می‌دانند و معتقدند بدون انسجام اجتماعی، توان اقتصادی هدر می‌رود. در سطح خانوار این یعنی کمک به همسایه و آشنایی که در مضیقه است، پرهیز از تفرقه و شایعه، همکاری در خرید جمعی و حمایت از کسب‌وکارهای محلی. صرفه‌جویی زمانی معنادار است که با همدلی همراه باشد و بر دوش اقشار کم‌درآمد، که حاشیه کمتری برای کاهش هزینه دارند، سنگین نشود.

جمع‌بندی
صرفه‌جویی خانوار به‌تنهایی اقتصاد مقاومتی نمی‌سازد، اما سنگ‌بنای آن است. مردم با مدیریت درست مصرف، انتخاب آگاهانه کالا، پرهیز از اسراف و حفظ آرامش و همدلی، سهم خود را ادا می‌کنند. البته مسئولیت یک‌طرفه نیست. یکی از تحلیلگران یادآور شده که سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی پیش‌تر تصویب شد اما به‌طور کامل اجرا نشد و انتظار دارد دولت و مجلس دست‌کم بخشی از آن را عملی کنند. وقتی تصمیم‌های کلان و رفتار مردم در یک مسیر قرار بگیرد، شعار سال به واقعیت نزدیک‌تر می‌شود

تهیه کننده سرهنگ علی صباحی فرد معاون اجتماعی پلیس امنیت اقتصادی فراجا